Floating w badaniach naukowych

Floating brzmi jak wellness, ale ma za sobą kilkadziesiąt lat badań. Naukowcy nazywają go Floatation-REST i mierzą jego wpływ na hormony stresu, ciśnienie krwi, nastrój, ból, sen, a nawet aktywność mózgu w rezonansie magnetycznym.

Skąd się wziął floating

W 1954 roku neurofizjolog John C. Lilly zbudował zbiornik izolacyjny, by sprawdzić, czy mózg pozbawiony bodźców „wyłączy się”. Nie wyłączył się – pozostał przytomny, a umysł wyraźnie się wyciszał. W latach 70. i 80. psychologowie Peter Suedfeld i Roderick Borrie opisali tę metodę jako REST – ograniczenie stymulacji środowiskowej – i zaczęli badać jej zastosowania terapeutyczne.

Założenie jest proste: światło, dźwięk, dotyk, temperatura i grawitacja to stały strumień informacji, który układ nerwowy musi przetwarzać. W kapsule większość z nich na godzinę znika.

Stres i napięcie

Metaanaliza z 2005 roku (van Dierendonck i te Nijenhuis, Psychology & Health) zebrała 27 badań z udziałem 449 osób. Floating wiązał się z niższym poziomem kortyzolu i niższym ciśnieniem krwi, lepszym samopoczuciem i lepszą sprawnością. Efekty w porównaniu z grupami kontrolnymi były względnie silne – autorzy uznali floating za użyteczne narzędzie radzenia sobie ze stresem, zaznaczając jednocześnie ograniczenia pierwotnych badań.

Badanie szwedzkie z 2014 roku (Kjellgren i Westman, BMC Complementary and Alternative Medicine) objęło 65 zdrowych osób, losowo przydzielonych do grupy floatingu albo na listę oczekujących. Grupa floatingu miała 12 sesji w ciągu 7 tygodni. Po programie uczestnicy zgłaszali mniej stresu, lęku, obniżonego nastroju i bólu, a lepszy sen i więcej optymizmu.

Podobne wyniki opisano wcześniej u pacjentów z dolegliwościami związanymi ze stresem (Bood i in., 2006): po 12 sesjach zmniejszyły się ból, stres, lęk i objawy depresyjne, a poprawiły jakość snu i optymizm.

Lęk i nastrój

Zespół z Laureate Institute for Brain Research (Feinstein i in., 2018, PLOS ONE) zbadał 50 osób z zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi związanymi ze stresem. Już jedna godzinna sesja wyraźnie obniżyła bieżący poziom lęku, a także napięcie mięśni, ból i stres. Wzrosły spokój, odprężenie i poczucie dobrostanu. Sesja była dobrze tolerowana, bez istotnych problemów z bezpieczeństwem.

W pilotażowym badaniu z losowym przydziałem (Jonsson i Kjellgren, 2016) 50 osób z lękiem uogólnionym (GAD) przeszło 12 sesji albo trafiło na listę oczekujących. W grupie floatingu objawy lęku zmniejszyły się, a efekt utrzymywał się w badaniu kontrolnym po 6 miesiącach. Kolejne badanie z 2023 roku (PLOS ONE) potwierdziło, że seria sesji jest bezpieczna i wykonalna u osób z lękiem i depresją.

Co dzieje się w mózgu i w ciele

W badaniu z użyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (Al Zoubi i in., 2021, Human Brain Mapping) po sesji floatingu osłabła łączność między obszarami mózgu odpowiedzialnymi za odczuwanie ciała (kora somatosensoryczna, tylna część wyspy) a siecią stanu spoczynkowego, związaną z myśleniem o sobie. Im większy był ten spadek, tym większy spokój deklarowali uczestnicy. Autorzy opisali to jako „zdjęcie ciała z umysłu”.

Badacze zauważyli też, że w kapsule rośnie interocepcja – łatwiej wyczuć własny oddech i bicie serca – i dzieje się to w stanie fizjologicznego rozluźnienia, z niższym ciśnieniem krwi i mniejszym napięciem mięśni.

Sport i regeneracja

Driller i Argus (2016) sprawdzili floating u 60 zawodowych sportowców: około 45-minutowa sesja po treningu zmniejszała odczuwaną bolesność mięśni. Nowsze badanie z 2022 roku wykazało, że u wytrenowanych mężczyzn floating poprawiał subiektywne poczucie regeneracji po intensywnym treningu siłowym.

Ból

Zmniejszenie bólu – zwłaszcza bólu mięśni związanego z napięciem i stresem – to jeden z najczęściej powtarzających się wyników w badaniach szwedzkich. Przeglądy literatury oceniają go jako obiecujący, ale wciąż oparty na niewielkich próbach.

Sól Epsom i magnez – mit do sprostowania

Często można przeczytać, że podczas floatingu organizm „uzupełnia magnez przez skórę”. Przegląd badań opublikowany w 2017 roku w czasopiśmie Nutrients (Gröber i in.) nie znalazł dowodów na to, że magnez wchłania się przez skórę w istotnej ilości. Sól w kapsule ma inne zadanie: tworzy roztwór na tyle gęsty, że ciało unosi się samo. Miękka skóra po sesji to miły efekt uboczny – ale nie suplementacja.

Czego jeszcze nie wiemy

• Małe grupy. Większość badań obejmuje od kilkudziesięciu do kilkuset osób.
• Brak „placebo”. Trudno ukryć przed uczestnikiem, że leży w kapsule, więc grupą porównawczą bywa lista oczekujących.
• Efekty długoterminowe są słabiej zbadane niż krótkoterminowe.

Wniosek? Floating to dobrze tolerowane, obiecujące narzędzie do redukcji stresu i napięcia, z rosnącą bazą badań. Może wspierać leczenie i terapię – ale ich nie zastępuje. Jeśli chcesz wiedzieć, jak przygotować się do pierwszej sesji, przeczytaj nasz poradnik.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.